Іскерлік ойын: «Мейірімді сөздер»

Мақсаты:

• Балалардың сөйлеу белсенділігін арттыру;
• Мейірімділік, достық, сыпайылық туралы түсініктерін қалыптастыру;
• Қарым-қатынас кезінде жағымды сөздерді қолдануға үйрету;
• Эмоцияны дұрыс білдіру және тыңдай білу дағдыларын дамыту.

Міндеттері:

1. Ойлау, есте сақтау, тілдік қорды дамыту.
2. Мейірімді, жылы сөздерді айтуға дағдыландыру.
3. Басқа адамды тыңдау, сыйлау, кезекпен сөйлеу мәдениетін қалыптастыру.
4. Өз эмоциясын сөзбен жеткізуге үйрету.

Қажетті материалдар:

• «Жақсы сөздер» жазылған карточкалар;
• Көңіл-күй смайликтері;
• Жүрекшелер, гүлдер, күн бейнесі;
• Сиқырлы қорап немесе дорба;
• Әуен (жылы, жағымды музыка).

Өткізу барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Педагог:
 — Балалар, бүгін біз «Мейірімді сөздер» атты қызықты ойын ойнаймыз. Бұл ойын бізді бір-бірімізге жақындатып, жылы сөз айтуға үйретеді. Жақсы сөз – жүректі жылытады!

Балалардың назарын аудару мақсатында қысқа әуен қосылады.

II. «Сиқырлы қорап» ойыны

Педагог үстелге сиқырлы қорап қояды.

— Бұл қораптың ішінде мейірімді сөздер жасырылған. Кәне, кезекпен біреуін алып, дауыстап оқып немесе суретті түсіндіріп көрейік.

Қорап ішіндегі мысал сөздер:

• Рахмет
• Өтінемін
• Кешіріңіз
• Сен ақылдысың
• Сен әдемісің
• Жарайсың
• Мен сені жақсы көремін
• Ала ғой
• Көмектесейін бе?
• Қуантқаның үшін рахмет

Балалар сөзді алып, қайталайды, сөйлем құрайды.

III. Іскерлік ойын: «Жүректен жүрекке»

Педагог әр балаға қағаз жүрек береді.

— Әр жүрек – мейірімділік белгісі. Жанындағы досыңа осы жүректі беріп, оған жылы сөз айт.

Балалар жүрекшені бір-біріне беремін деп, жылы сөз айтады.
 Мысалы:

• «Айжан, сен өте мейірімдісің.»
• «Әміре, сен бүгін әдемі күлдің.»
• «Саған көмектескеніме қуаныштымын.»

Бұл кезең балалардың өзара қарым-қатынасын нығайтады.

IV. «Жылы және суық сөздер» талдауы

Екі карточка: «Жылы сөздер», «Суық сөздер».

Педагог бірнеше сөз айтады, балалар оны жылы немесе суық деп ажыратады.

Мысалдар:

• Сен кереметсің – жылы сөз
• Қойшы, үндеме – суық сөз
• Жарайсың – жылы
• Маған ұнамай тұрсың – суық

Балалар талқылайды:
 — Жылы сөз адамға қалай әсер етеді?
 — Суық сөз айтқанда не сезінесің?

V. Сергіту сәті: «Күннің шуағы»

Балалар алақанын жоғары көтеріп:

— Күн шықты! Шуақ шашты!
 — Мен мейірімдімін!
 — Мен жақсы сөз айтамын!

Қимыл-қозғалыспен эмоциясын білдіреді.

VI. «Шеңбер бойымен жылы тілек»

Барлық балалар шеңберге жиналады.

Педагог:
 — Қане, шеңбер бойынша бүгінгі кездесуге байланысты бір жақсы тілегіңді айт.

Балалар:

• «Барлығымыз бақытты болайық!»
• «Достар көп болсын!»
• «Ауырып қалмайық!»
• «Бір-бірімізге көмектесейік!»

Бұл кезең сөйлеуді, ойды толық жеткізуді дамытады.

VII. Қорытынды

Педагог:
 — Бүгін біз мейірімді болуды, жылы сөз айтуды үйрендік. Мейірімді сөз – жүрекке қуаныш сыйлайды. Әр күніміз жақсы сөзбен басталсын!

Балалар смайликтерді таңдап өзіңнің бүгінгі көңіл-күйіңді көрсет деген кері байланыс жасайды.

Қорытынды нәтиже:

Бұл іскерлік ойын балаларға:
 ✓ сөйлеу белсенділігін арттырады
 ✓ өз сезімін білдіруге көмектеседі
 ✓ қарым-қатынас мәдениетін қалыптастырады
 ✓ мейірімді, жылы сөздерді қолдануға үйретеді

Тақырыбы: «Баланың ақыл-ой дамуындағы танымдық ертегілердің рөлі. Ертегі терапия»

Өткізген: Логопед Наметкулова Акмарал

Мақсаты:

• Балалардың ойлау қабілетін, қиялын, сөйлеу тілін дамыту;
• Танымдық ертегілердің мәнін түсіндіру, кейіпкерлерді ажыратуға үйрету;
• Ертегі терапиясы арқылы эмоциялық жай-күйді қалыптастыру;
• Тілдік дербестікті, байланыстырып сөйлеу дағдыларын жетілдіру.

Міндеттері:

1. Ертегі мазмұнын түсіну және есте сақтау қабілетін дамыту.
2. Сөздік қорын байыту, жаңа сөздермен жұмыс жасау.
3. Кейіпкерлердің мінез-құлқын талдау арқылы дұрыс және бұрыс әрекеттерді ажыратуға үйрету.
4. Өз ойын еркін жеткізуге, сөйлем құрастыруға дағдыландыру.
5. Қуыршақ театрын қолдана отырып, сахналау дағдысын дамыту.

Қолданылатын әдіс-тәсілдер:

• Ертегі терапиясы
• Суретпен жұмыс
• Сұрақ-жауап
• Дауыс мәнерлеу
• Қуыршақ театры
• Оқиғаны жалғастыру
• Сергіту сәті

Көрнекіліктер:

Ертегі кітаптары, кейіпкерлердің суреттері, қуыршақтар, ертегі желісіндегі заттар макеті, интерактивті картиналар.

Іс-әрекет барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Логопед:
 — Балалар, бүгін біз өте қызықты әлемге – ертегі әлеміне саяхат жасаймыз. Ертегі бізге не үшін керек деп ойлайсыңдар?
 Балалар жауап береді.

II. Танымдық ертегіні тыңдау («Мейірімді орман» немесе кез келген қысқа тәрбиелік ертегі)

Логопед ертегіні мәнерлеп оқиды.
 Ертегі мазмұнында мейірімділік, достық, бір-біріне көмектесу тақырыбы қамтылған.

III. Ертегі терапиясы элементтері

1. Кейіпкерлерді талдау

• Бұл ертегіде кімдер кездесті?
• Қай кейіпкерден үлгі алуға болады?
• Қай кейіпкер қателесті?
• Сен болсаң не істер едің?

2. Эмоциялық жұмыс

Балаларға эмоция карталарын көрсетіп:
 — Қай кейіпкер қандай көңіл-күйде болды? Неге?
 — Өзің қандай эмоция сезіндің?

IV. Тіл дамыту жұмысы

1. Сөздік жұмыс

Ертегіде кездескен жаңа сөздерді түсіндіру:

• мейірімді
• батыл
• айлакер
• орманшы
   Балалар сөзді қайталап, сөйлем құрайды.

2. Сөйлем құрастыру

Берілген суретке қарап сөйлем құрату:
 «Қоян не істеді?»
 «Түлкі нені қалады?»
 «Аю кімге көмектесті?»

V. Суретпен және қимылмен жұмыс

1. Қуыршақ театрын сахналау

Балалар екі топқа бөлініп, қысқа көрініс көрсетеді.
 Бұл кезең сөйлеу белсенділігін арттырады.

2. Оқиғаны жалғастыру

Балалар шеңбермен отырады.
 Логопед бастайды:
 — Ертегі соңында жануарлар орманда жаңа достар тапты, содан кейін…

Балалар бір сөйлемнен қосып, ертегіні аяқтайды.

VI. Сергіту сәті: «Ертегі орманы»

Қимылды жаттығулар:
 — Қоян секіреді
 — Аю жүрісі
 — Түлкінің қимылы
 Қимылдарды балалар эмоциямен бірге орындайды.

VII. Қорытындылау

Сұрақтар:

• Саған ертегі ұнады ма?
• Қандай кейіпкер есте қалды?
• Ертегі бізге не үйретеді?

Логопед:
 — Бүгін біз ертегі арқылы ойлауымызды дамыттық, сөйлеуімізді жаттықтырдық, мейірімді болуға үйрендік. Ертегі – бізге жақсылық үйрететін сиқырлы әлем.

VIII. Рефлексия

Балалар «көңіл-күй күнін» бояу арқылы өз әсерін білдіреді:
 😊 – өте ұнады
 🙂 – жақсы
 😐 – түсіндім, бірақ қиын болды

Қорытынды

Ертегі терапиясы – баланың ақыл-ой, сөйлеу, қиял және эмоционалды дамуына өте тиімді әдіс. Бұл іс-әрекет барысында балалар еркін сөйлеуге, тыңдауға, сезінуге, қиялдауға үйренді.

Ата-аналарға кеңес

«Баланың денсаулығы біздің қолымызда»

Баланың денсаулығы – әр ата-ананың ең басты міндеті. Денсаулықты сақтаудың негізгі жолдары күнделікті қарапайым дағдыдан басталады. Төмендегі кеңестер баланың иммунитетін нығайтып, аурулардың алдын алуға көмектеседі.

1. Дұрыс күн тәртібі

• Баланың ұйқысы толық болуы – денсаулықтың негізі.
• Күн сайын бір уақытта жату және тұру әдетін қалыптастыру керек.
• Таза ауада күнделікті серуен міндетті.

2. Дұрыс тамақтану

• Рацион теңгерімді, дәруменге бай болуы қажет.
• Көкөніс, жеміс-жидек, табиғи тағамдар күнделікті мәзірде болуы тиіс.
• Газдалған, бояғышы көп тағамдардан аулақ болған жөн.

3. Тазалық және жеке гигиена

• Баланы жиі қол жууға үйрету.
• Таза киім, таза төсек-орын – аурудың алдын алады.
• Үйді жүйелі түрде желдетіп, тазалап тұру керек.

4. Дене белсенділігі

• Баланың жасына сәйкес қозғалыс белсенділігі болуы қажет.
• Таңертеңгілік жаттығу, ойын алаңындағы қозғалыстар – дене дамуы үшін пайдалы.

5. Психологиялық жайлылық

• Баламен жылы сөйлесу, қолдау көрсету – оның эмоционалды денсаулығы үшін маңызды.
• Үйдегі тыныш әрі достық атмосфера баланың иммунитетіне де оң әсер етеді.

6. Уақытылы дәрігер бақылауы

• Профилактикалық тексерулер мен екпелерді уақытында алу.
• Аурудың алғашқы белгілерінде өзін-өзі емдемей, маманға жүгіну.

Қорытынды

Баланың денсаулығы – ата-ананың назарында. Күнделікті ұқыптылық, дұрыс күтім және махаббат баланы аурудан қорғайды.
 Дені сау бала – бақытты отбасының кепілі.